چرا باتوجه به ابلاغ بیمه کارگران ساختمانی هنوز کارگران ساختمانی در کنار سایر بیمه شدها حضور ندارند، روایت بیمه کارگران ساختمانی در ادوار اخیر به چالشی تمام نشدنی برای فعالان و کارگران تبدیل شده است. اکنون بیش از 800 هزار کارگر ساختمانی داریم که در سراسر کشور از بیمه شدن و در ادامه از خدمات بازنشستگی و البته خدمات درمانی و …محروم هستند. بیمه کارگران ساختمانی برای اصلاح در سال 98 به مجلس رفت. تامین اجتماعی در آن روزها معتقد بود که نمیتواند هزینههای بیمهای را برای این طیف تامین کند. تشکلات کارگری پیشنهاداتی ارائه دادند.( یک درصد الی چهار درصد حداقل دستمزد نسبت به متراژ ساخت) این پیشنهاد در کمیسیون اجتماعی رای آورد و در ادامه و تاییده شوراینگهبان هم دریافت کرد و قرار شد که از اردیبهشت ماه سال ۱۴۰۲ این طرح باتوجه به پیشنهادات فعالان کارگری اجرایی شود
در سال گذشته هنگامی که این طرح در حال اجرایی شدن بود برخی از نمایندگان مجلس با دخالت ارکان ساختوساز و انبوهسازان اعمال نظری جدید کردند و باعث شدند نهایتا در همان سال 1402 طرح پیشنهادی ما متوقف شود. طبق طرحی که ما پیشنهاد دادیم و البته توانست در مجلس هم رای بیاورد، باعث میشد تا رفتهرفته کارگران ساختمانی بتوانند کنار سایر بیمهشدهای سازمان حضور داشته باشند. این طرح میتوانست حدود 400 هزار کارگر را تحت پوشش بیمه در بیاورد ولی متاسفانه با اعتراض 50 تا 60 نمانیده بهصورت دوفوریت بار دیگر در دستور کار مجلس قرار گرفت و تغییراتی در طرح بهوجود آمده و همانی شد که خواسته ارکان ساختوساز و برخی نمایندگان بود. طرح مورد نظر منحل شد و همه ضوابط و قوانین به قبل از سال 93 بازگشت و تنها تغییر افزایش حق بیمه پرداختی توسط کارفرما بود که از 15 درصد عوارض شهرداری به حدود 25 درصد رسید.
در این میان سازمان تامین اجتماعی معتقد است که با این 25 درصد منابع از عوارض شهرداری منابعش برای آنچه بیمه کارگران ساختمانی نامیده میشود تامین نخواهد شد. این انتقاد وجود دارد که سازمان تامین اجتماعی با شرکای اجتماعی خود شفاف نیست و در این زمینه واقعیت برای ما محسوس نیست. از روزی که بیمه کارگران ساختمانی مصوب شده تامین اجتماعی 23 درصدی که سهم کارفرما بوده است را از کارفرماها دریافت میکند در حالی که حتی یک کارگر هم بیمه نشده ولی میبینیم که سازمان 25 تا 15 درصد از عوارض ساختمانها را از شهرداری دریافت میکند.
وقتی این کارشکنیها رخ می دهد پیشنهاد میشود که مسیر واریزی 23 درصد حق کارفرما که از سوی شهرداری به حساب تامین اجتماعی واریز میشود، مشخص شود که چه ورودی و خروجی دارد و یا اینکه با چنین منابعی میتوان کارگران ساختمانی را بیمه کرد یا خیر؟ با برآوردهای انجام شده با همین درصدی(۲۵ درصد عوارض) که شهرداری به تامین اجتماعی میدهد میشود کارگران را تحت پوشش قرار داد. با این وجود تامین اجتماعی باید کارگران را بیمه کند چون این طرح به امضای رییس جمهوری رسیده است و تامین اجتماعی فرصت کمی دارد که کارگران را بیمه کند ولی متاسفانه میبینیم که سازمان از زیر بار شانه خالی میکند.
در این شرایط سازمان نه که کارگران ساختمانی را بیمه نمیکنند بلکه با بازرسیهای پرهزینه خود ادامه میدهد . برای اینکه کارگران را به این مورد بدبین کنند و از نظر روانی فشار بیاورد از سال 1401 دستورعملهایی صادر کرد که با واقعیت فاصله دارد. مثلا اینکه هر شش ماه باید بازرسی انجام شود تا کارگران واقعی را شناسایی کنند. اکنون 2 سال از این طرح گذشته و در این مدت منه کارگر ساختمانی چهار بار مورد بازرسی قرار گرفتهام. تامین اجتماعی براساس این بازرسیها تعدادی از کارگرنماها را با کمک انجمن های صنفی شناسایی کرده است که این مورد مثبتی محسوب میشود ولی همین کارگرنماها توسط خود تامین اجتماعی جذب شده بودند زیرا بسیاری از تشکلات کارگران ساختمانی بعد از شروع به بیمه کردن کارگران ساختمانی شروع بهکار کردهاند ولی تامین اجتماعی از سال 89 در حال بیمهکردن کارگران بود و هزینههای زیادی با این قوانین بر دوش سازمان گذاشته شده است شاید هرساله چیزی حدود 100 میلیارد تومان توسط تامین اجتماعی به کارگزاریها جهت بازرسیها پرداخت میشود. اگر همین مبالغ را برای افزایش منابع صرف کنند و شناسایی را به خود تشکلات کارگری بسپارند، بسیاری از مشکلات ما برطرف خواهد شد و همچنین به سود خود تامین اجتماعی تمام میشود. ما نمیگوییم اصلا بازرسی نباشد بلکه اگر این بازرسیها سالی یکبار و یا دوسال یکبار هم باشد کفایت میکند و حتی اگر براساس تمدید کارت مهارت فنیوحرفهای کارگر باشد میتوان وضعیت اشتغالش را مشخص کرد.
چنین اقداماتی برخلاف تصمیم رییسجمهور، شوراینگهبان و نمایندگان مجلس است که غیرقانونی محسوب میشود.
کارگران ساختمانی خواستار متوقف شدن دستورالعمل های یک طرفه از طرف سازمان تامین اجتماعی ، معاونت بیمه ای سازمان و کارشناسان بخش بیمه کارگران ساختمانی هستند که مطما در آینده با ادامه سیاست های غلط تامین اجتماعی که باعث بدبینی کارگران نسبت به این سازمان و اعتراض گسترده کارگران در کشور خواهد شد و این اعتراض ،خود را در قالب اعتراضات و تجمعات حضوری کارگران جلوی شعب تامین اجتماعی ،نشان خواهد داد که باید مدیر عامل سازمان تامین اجتماعی و وزیر کار جوابگوی خواسته و مشکلات کارگران ساختمانی باشند
نگارش: میکائیل صدیقی
کانون انجمن های کارگران ساختمانی کردستان
